Przyczyny i postępowanie przy pierwszej pomocy w stanie przedomdleniowym. 

Stan przedomdleniowy związany jest z przemijającym zaburzeniem czynności funkcji życiowych. Może być on wywołany różnymi czynnikami. Jest to nagłe uczucie utraty przytomności, bez jej faktycznego wystąpienia. Objawy mogą stanowić informację o zaburzeniach homeostazy organizmu. Zwykle nie są one groźne, ale powtarzające się sytuacje omdlenia powinny zostać poddane diagnozie lekarskiej. 

 

Przyczyny i objawy stanu przedomdleniowego

Termin stan przedomdleniowy jest używany do określania sytuacji, która zwiastuje wystąpienie omdlenia, po którym nie dochodzi do utraty przytomności. Typowymi objawami jest uczucie osłabienia, tracenia przytomności i kontaktu, odpływu krwi z głowy, postępujące zaburzenia świadomości. Przyczynami natomiast jest: odwodnienie, zaburzenia hormonalne, wysoka temperatura otoczenia, zatrucia pokarmowe, alkoholowe, polekowe, narkotykowe, skrajne stany emocjonalne, nagły spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia napięcia naczyń krwionośnych, nadmierny wysiłek fizyczny, wady serca czy spadek cukru we krwi. 

Objawami stanu przedomdleniowego są często zawroty głowy, uczucie kołatania serca, zimne poty, spadek sił witalnych, blada skóra, mroczki przed oczami, wrażenie gorąca, zawężenie pola widzenia, utrata siły mięśniowej, duszności. 

Stan przedomdleniowy jest fizjologicznym mechanizmem obronnym organizmu. Chroni przed postępującym niedotlenieniem i wymusza przyjęcie przez pacjenta bezpiecznej, wygodnej pozycji leżącej, która sprzyja poprawie krążenia i dotlenia mózg. 

 

Postępowanie i pierwsza pomoc w przypadku stanu przedomdleniowym

Bardzo ważne jest rozpoznanie objawów stanu przedomdleniowego. Zaraz po zidentyfikowaniu objawów, powinno wdrożyć się określone manewry fizjologiczne, w celu zmniejszenia objawów stanu przedomdleniowego i aby zapobiec utraty przytomności. 

Możemy wyróżnić 3 podstawowe metody pierwszej pomocy w stanie przedomdleniowym. Wytyczne ERC 2021 wskazują: przykuc (przysiad wspomaga napięcie mięśni dolnej części ciała i brzucha, a podczas wstawania objawy powinny minąć), napięcie mięśni ramion (należy chwycić swoje dłonie palcami i ciągnąć rękami w przeciwnych kierunkach z maksymalną siłą oraz napięcie mięśni nóg (wykonuje się poprzez ich skrzyżowanie w pozycji stojącej lub leżącej z napięciem mięśni nóg, brzucha i pośladków). Można dołożyć do tego jeszcze stosowanie izometrycznego uchwytu, który polega na zaciskaniu i rozluźnianiu pięści z przedmiotem lub bez w dłoni. 

Wszystkie powyższe czynności przeciwdziałają obniżeniu ciśnienia tętniczego. Manewry fizyczne przeciwdziałające obniżeniu ciśnienia tętniczego nie powinny być stosowane, gdy podejrzewa się zawał serca lub udar mózgu. W ustaleniu tego może być przydatny wywiad SAMPLE. Jeżeli w ciągu 1-2 minut objawy nie miną, należy wezwać pomoc i ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej. 

Nawet jeśli nie dojdzie do utraty przytomności, mimo wszystko trzeba obserwować poszkodowanego, zapewnić mu dostęp do świeżego powietrza i płynu do picia. 

Jeżeli jednak stan przedomdleniowy nie ustąpi i dojdzie do utraty przytomności, powinno postępować się zgodnie z procedurami BLS, czyli kontrolować czynności życiowe, ułożyć pacjenta w pozycji bezpiecznej, wezwać pogotowie, a w przypadku zatrzymania krążenia niezwłocznie rozpocząć resuscytację.